Hazar Denizi, 5 ülkede kıyısı bulunan dünyanın en büyük “kapalı gölü” olarak biliniyor. Kazakistan, Azerbaycan, Rusya, Türkmenistan ve İran tarafından paylaşılan Hazar Denizi, yaklaşık 370 bin kilometrekare büyüklüğe sahiptir. Deniz, antik Paratetis okyanusunun bir parçasıdır ve zengin petrol yataklarına sahip olmasıyla dikkat çekmektedir.
Son yıllarda Hazar Denizi’nin su seviyesinde yaşanan düşüşler endişe verici boyutlara ulaşmıştır. 2005 ila 2023 yılları arasında 185 santimetrelik bir düşüş yaşanmış ve 31 bin kilometrekarelik bir su alanı kaybolmuştur. Gelecek senaryolara göre ise deniz seviyesindeki düşüşün 2100 yılına kadar 18 metreye ulaşabileceği öngörülmektedir. Bu durum özellikle Hazar Denizi’nin Kazakistan kıyısında ciddi bir su alanı kaybına neden olmuştur.
“Hazar’ı besleyen nehirlerin kıyısında barajların inşa edilmesini durdurmak lazım” diyen Kazakistanlı çevre aktivisti Galina Çernova, su seviyesindeki düşüşün engellenmesi için önlemler alınması gerektiğini vurgulamıştır. Ayrıca Hazar Denizi’nde faaliyet gösteren petrol şirketlerinin çevreyi kirletmesine dikkat çekerek, deniz ekosisteminin korunması gerektiğini belirtmiştir.
Hazar Denizi’nde balıkçılık sektörü de etkilenmiş ve birçok balık türünün yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu belirtilmektedir. Kazakistan Meclisi Milletvekili Sergey Ponomarev ise Hazar Denizi’ndeki çekilmeyi yakından takip ettiklerini ve gelecek senelerde denizle ilgili yeni kanunlar geliştirilebileceğini ifade etmiştir.
Hazar Denizi’nin ekolojik dengesinin korunması ve çevresel sorunların çözülmesi için uluslararası iş birliği ve ortak çabaların önemli olduğu vurgulanmaktadır. Bu doğal mirasın gelecek nesillere aktarılabilmesi için acil önlemlerin alınması gerekmektedir.
